Heroriënteren op je loopbaan: waar begin je?

Je merkt dat je iets anders wilt in je werk, maar weet nog niet wat. Misschien bekijk je regelmatig vacatures zonder iets te vinden dat je aanspreekt. Of je twijfelt of je huidige functie nog bij je past. Zonder duidelijke richting is het lastig om te bepalen waar je moet beginnen.

Heroriënteren begint daarom niet met solliciteren, maar met onderzoeken wat je zoekt in je werk. Hieronder lees je welke vier stappen je kunt zetten en welke drie fouten je beter kunt vermijden.

Wat heroriënteren eigenlijk is

Heroriënteren betekent dat je onderzoekt wat je belangrijk vindt in je werk en welke mogelijkheden daarbij passen. Je hoeft daarvoor niet meteen van baan te veranderen. Een carrièreswitch is één mogelijke uitkomst, maar je kunt ook ontdekken dat een aanpassing van je huidige functie voldoende is.

Het helpt om eerst vast te stellen waar je ontevreden over bent. Misschien vind je je werkzaamheden nog interessant, maar ervaar je te weinig zelfstandigheid of ontwikkelmogelijkheden. Of je wilt juist andere taken uitvoeren. Door die vragen afzonderlijk te onderzoeken, kun je beter bepalen of je een andere functie, werkgever of werkomgeving nodig hebt.

Stap 1: kijk terug voor je vooruitkijkt

Begin met je eigen werkervaring. Kijk daarbij verder dan de functies die op je cv staan. Onderzoek vooral welke werkzaamheden je prettig vond en waarom.

Schrijf vijf concrete momenten op waarop je met plezier werkte. Denk aan een project dat je zelfstandig uitvoerde, een collega die je begeleidde of een ingewikkeld probleem dat je oploste. Noteer bij ieder moment welke taken je uitvoerde, met wie je samenwerkte en wat je er prettig aan vond.

Vergelijk vervolgens de vijf situaties. Misschien merk je dat je graag organiseert, anderen begeleidt of zelfstandig problemen oplost. Zulke overeenkomsten helpen je om te bepalen welke werkzaamheden je in een volgende functie terug wilt zien. Je gebruikt daarvoor voorbeelden uit je eigen ervaring.

Stap 2: scheid wat je kunt van wat je wilt

Goed zijn in bepaalde werkzaamheden betekent niet automatisch dat je ze ook graag uitvoert. Daarom is het belangrijk om je vaardigheden en interesses afzonderlijk te onderzoeken.

Maak twee lijsten. Schrijf op de eerste waar je goed in bent, bijvoorbeeld plannen, adviseren of problemen oplossen. Zet op de tweede welke werkzaamheden je graag doet. Probeer daarbij niet meteen te beoordelen of je er voldoende ervaring mee hebt.

Vergelijk daarna de lijsten. Werkzaamheden die op beide voorkomen, kunnen een goede basis vormen voor je verdere oriëntatie. Kijk ook naar vaardigheden die alleen op de eerste lijst staan. Misschien krijg je regelmatig bepaalde taken omdat je ze goed uitvoert, terwijl je er weinig plezier meer aan beleeft. Dat is belangrijke informatie bij het kiezen van een andere richting.

Vind je het lastig om je interesses te benoemen? Dan helpt wat voor werk past bij mij om die verder te onderzoeken.

Stap 3: toets je richting aan de werkelijkheid

Heb je een mogelijke richting gevonden? Onderzoek dan eerst of het werk daadwerkelijk bij je verwachtingen past, voordat je gaat solliciteren.

Voer drie gesprekken met mensen die het werk doen dat je overweegt. Vraag naar hun dagelijkse werkzaamheden, verantwoordelijkheden en minder aantrekkelijke taken. Als het mogelijk is, kun je een dag meelopen. Ook een kleine opdracht of vrijwilligerswerk kan helpen om ervaring op te doen met het soort werk dat je interessant vindt.

Zo ontdek je of je verwachtingen overeenkomen met de praktijk. Je kunt bijvoorbeeld merken dat een functie meer administratie, klantcontact of zelfstandigheid vraagt dan je dacht. Met die informatie kun je gerichter kiezen en voorkom je dat je uitsluitend op basis van een functieomschrijving beslist.

Stap 4: maak een plan met een eerste stap erin

Zet je inzichten om in een plan met een concrete eerste stap die je binnen twee weken kunt uitvoeren. Daarmee maak je duidelijk wat je gaat doen en wanneer.

Kies een actie die past bij de richting die je wilt onderzoeken. Bijvoorbeeld:

• Klein: plan één gesprek met iemand die werkt in een functie die je interessant vindt.
• Middel: schrijf je in voor een korte cursus om kennis te maken met een ander vakgebied.
• Groot: bespreek met je leidinggevende of je huidige functie anders kan worden ingevuld.

Een gesprek met je werkgever kan ook onderdeel zijn van je heroriëntatie. Misschien zijn er mogelijkheden om andere taken op te pakken, je verder te ontwikkelen of intern van functie te veranderen. Het is daarom verstandig om ook die mogelijkheden te onderzoeken voordat je besluit te vertrekken.

Weet je inmiddels dat je wilt overstappen naar een andere functie of werkgever? Dan gaat van baan veranderen over de volgende stappen.

Drie fouten bij het heroriënteren

Beginnen bij vacatures. Vacatures laten zien welke functies werkgevers op dat moment aanbieden, maar vertellen je niet welke werkzaamheden bij je passen. Begin daarom met je eigen interesses, vaardigheden en wensen. Gebruik vacatures vervolgens om te onderzoeken welke functies aansluiten bij de richting die je overweegt.

Alleen naar functietitels kijken. De inhoud van een functie kan per werkgever sterk verschillen. Bekijk daarom niet alleen de functienaam, maar ook de dagelijkse werkzaamheden, verantwoordelijkheden en werkomgeving. Zoek daarnaast op taken en vaardigheden. Zo kun je functies ontdekken waar je zelf nog niet aan had gedacht.

Wachten tot het echt niet meer gaat. Je hoeft niet volledig ontevreden te zijn voordat je je loopbaan onderzoekt. Als je regelmatig twijfelt over je werk, kun je alvast uitzoeken welke mogelijkheden er zijn. Je hoeft daarbij nog geen beslissing te nemen. Door tijdig te beginnen, kun je verschillende opties onderzoeken terwijl je nog gewoon aan het werk bent.

Hoe verder

Kom je er zelf niet uit, dan kan een loopbaancoach helpen om je gedachten te ordenen en verschillende mogelijkheden te vergelijken. Met een loopbaanscan krijg je inzicht in je interesses, kwaliteiten en mogelijke richtingen. Wil je daarna verder onderzoeken welke functies passen en hoe je een overstap aanpakt, dan kun je kiezen voor een volledig traject.