Werken terwijl je boventallig bent: rechten en opties

Boventallig werken betekent dat je formeel boventallig bent verklaard, maar voorlopig nog in dienst blijft en je werk (gedeeltelijk) blijft doen. Je functie of formatieplaats vervalt, maar je salaris loopt door en je bent beschikbaar voor werk. Vaak zoek je in deze periode naar een andere baan, intern of extern. In dit artikel lees je wat boventallig werken inhoudt, welke rechten je hebt en hoe outplacement je kan helpen.

Wat betekent boventallig werken precies?

Wie boventallig is, valt niet meer binnen de structurele formatie van de organisatie. Dat kan komen door een reorganisatie, fusie, digitalisering of een andere bedrijfseconomische reden. Volgens het Nederlandse arbeidsrecht blijft je arbeidsovereenkomst gewoon bestaan totdat deze rechtsgeldig wordt beëindigd, bijvoorbeeld via een vaststellingsovereenkomst of ontslagvergunning van het UWV.

Boventallig werken is de periode tussen de formele mededeling dat je boventallig bent en het moment dat je uit dienst gaat of intern doorstroomt. In die fase blijf je werknemer met alle bijbehorende rechten en plichten. Vaak wordt er een herplaatsingstermijn afgesproken, waarin je werkgever moet onderzoeken of er passend werk voor je is.

Veel organisaties leggen de afspraken over boventalligheid vast in een sociaal plan of reorganisatieregeling. Daarin staat bijvoorbeeld hoe lang de herplaatsingstermijn duurt, welke begeleiding je krijgt en wanneer een traject richting outplacement aan de orde is. De ondernemingsraad en soms de vakbonden zijn betrokken bij deze afspraken
‍

• Reorganisatie betekent dat de functie vervalt, niet direct het arbeidscontract.
• Ontslag moet volgens strikte wettelijke procedures verlopen.
• De rechten van de werknemer blijven volledig intact tijdens de reorganisatieperiode.
• De focus verschuift naar herplaatsing binnen of buiten de organisatie.

Wanneer word je boventallig verklaard?

Je wordt boventallig verklaard wanneer je functie of formatieplaats vervalt en je werkgever objectieve criteria hanteert om te bepalen wie kan blijven en wie moet vertrekken. Bij reorganisaties gelden vaak afspiegelingsregels: een wettelijke methode om eerlijk te bepalen welke werknemers voor ontslag in aanmerking komen. Het UWV controleert deze criteria wanneer de werkgever een ontslagaanvraag indient wegens bedrijfseconomische redenen.

In de praktijk hoor je vaak eerst dat je functie verdwijnt of wijzigt, en pas daarna dat jij persoonlijk boventallig bent. Die mededeling komt meestal in een individueel gesprek, gevolgd door een schriftelijke bevestiging. In sommige gevallen ben je direct vrijgesteld van werk, maar regelmatig ga je juist boventallig werken in een overgangsperiode.

Wie net te horen heeft gekregen boventallig te zijn, zoekt vaak naar heldere uitleg over de gevolgen. Een artikel als boventallig verklaard kan dan inzicht geven in de eerste stappen, terwijl dit artikel zich richt op de fase waarin je nog daadwerkelijk werkt.
‍

Je rechten tijdens boventallig werken

Volgens het Nederlandse arbeidsrecht houd je als boventallige werknemer in principe dezelfde rechten als andere werknemers. Je salaris loopt door, je bouwt vakantie op en je pensioenopbouw gaat verder. Ook blijf je onder de cao vallen die op je arbeidsovereenkomst van toepassing is. Alleen wanneer er bijzondere afspraken zijn gemaakt, bijvoorbeeld in een sociaal plan, kunnen bepaalde zaken iets afwijken.

Daarnaast heb je recht op zorgvuldige behandeling tijdens een reorganisatie. Dat betekent onder meer dat je werkgever je tijdig informeert, de juiste procedures volgt en je de kans geeft om vragen te stellen. Veel werknemers willen in deze fase ook weten welke rechten ze hebben als het uiteindelijk tot ontslag komt. Artikelen over ontslag of een vaststellingsovereenkomst helpen om die context te begrijpen.

Ook heb je recht op ondersteuning bij het zoeken naar een andere baan, zeker als dat in het sociaal plan of de cao is afgesproken. Die ondersteuning kan bestaan uit interne sollicitatiemogelijkheden, scholing, of een outplacementtraject via een gespecialiseerd bureau zoals Care4Careers.

• Het volledige salaris en alle arbeidsvoorwaarden blijven doorlopen tijdens de reorganisatiefase.
• De cao en een sociaal plan kunnen extra bescherming bieden.
• Werknemers hebben recht op duidelijke informatie en zorgvuldige procedures.
• Aan het einde van het dienstverband kunnen een transitievergoeding en WW van toepassing zijn.

Je plichten: wat verwacht de werkgever van je?

Boventallig werken betekent ook dat je je als goed werknemer moet blijven gedragen. Je blijft in principe je werkzaamheden uitvoeren, tenzij je werkgever je (gedeeltelijk) vrijstelt of andere taken toewijst. Volgens de wet ben je verplicht om redelijke aanwijzingen van je werkgever op te volgen, zolang ze passen binnen je functie of redelijkerwijs van je gevraagd kunnen worden.

Daarnaast wordt van je verwacht dat je meewerkt aan herplaatsing. Dat houdt in dat je openstaat voor gesprekken over passend werk, intern solliciteert als er een geschikte functie vrijkomt en meedenkt over oplossingen. Als je zonder goede reden weigert om mee te werken, kan dat gevolgen hebben voor je positie en – in een later stadium – voor je recht op een WW-uitkering bij het UWV.

In sommige organisaties krijg je tijd vrij om te solliciteren, trainingen te volgen of een outplacementtraject te doorlopen. Het is verstandig om die uren goed te benutten en afspraken daarover vast te leggen, bijvoorbeeld per week of per maand. Dat voorkomt discussie achteraf over werktijd en beschikbaarheid

‍

• Blijf het afgesproken werk uitvoeren waar dat mogelijk is.
• Volg redelijke instructies van de werkgever.
• Werk mee aan interne en externe herplaatsing.
• Neem actief deel aan training en outplacement wanneer dit wordt aangeboden.

Boventallig werken en outplacement: hoe grijpen die in elkaar?

Veel organisaties bieden boventallige medewerkers een outplacementtraject aan. Outplacement is professionele begeleiding naar nieuw werk buiten de organisatie. Een traject kan bestaan uit loopbaanoriëntatie, het aanscherpen van je profiel, sollicitatietraining en het gericht benaderen van de arbeidsmarkt. Care4Careers begeleidt werknemers in zo’n traject op een persoonlijke en resultaatgerichte manier.

Voor veel mensen voelt boventallig werken dubbel: je bent nog op je oude werkplek, maar met je hoofd al bij de volgende stap. Outplacement helpt om structuur te brengen in die overgang. Een coach bespreekt met je hoe je de resterende tijd bij je werkgever zinvol gebruikt, bijvoorbeeld door je taken af te bouwen, kennis over te dragen en tegelijkertijd je nieuwe koers voor te bereiden.

Wie zich verdiept in de inhoud van een traject, vindt praktische uitleg in artikelen over wat een outplacementtraject is en hoe een outplacementtraject verloopt. Die informatie sluit direct aan op de situatie waarin je boventallig werkt en je toekomst vormgeeft.

‍

• Outplacement biedt structuur en perspectief in een moeilijke fase.
• Trajecten combineren reflectie, positionering en begeleiding bij het vinden van nieuw werk.
• De coaching is afgestemd op het Nederlandse recht en de kaders van het UWV.
• Het doel is duurzame herplaatsing in een passende functie.

Praktische voorbeelden van boventallig werken

Een voorbeeld: Anna werkt al vijftien jaar als administratief medewerker. Door een nieuw softwaresysteem verdwijnt een groot deel van haar taken. De werkgever besluit de afdeling te verkleinen en Anna wordt boventallig. Ze blijft nog zes maanden in dienst, draagt haar werkzaamheden over en krijgt één dag per week vrijgesteld om met een outplacementcoach van Care4Careers aan haar toekomst te werken.

In een ander scenario is Mark teamleider in een organisatie die fuseert. Door de nieuwe structuur is er nog maar plek voor één teamleider. Na toepassing van het afspiegelingsbeginsel wordt Mark boventallig. Hij blijft zijn team nog drie maanden aansturen, maar weet dat hij daarna vertrekt. In deze periode gebruikt hij een deel van zijn werktijd om samen met een coach zijn leiderschapsprofiel te scherpen en gericht te solliciteren.

Een derde voorbeeld: Fatima werkt in een ondersteunende functie. Bij een reorganisatie wordt haar rol samengevoegd met een andere functie waarvoor een hoger opleidingsniveau wordt gevraagd. Zij wordt boventallig, maar krijgt de mogelijkheid om intern te solliciteren op een aangepaste rol. Tegelijkertijd start ze een traject dat lijkt op outplacementcoaching, om ook buiten de organisatie te verkennen welke mogelijkheden er zijn.

Boventallig werken bij reorganisatie: juridische en praktische context

Bij een reorganisatie moet een werkgever een duidelijke business case hebben en vaak instemming vragen aan de ondernemingsraad. Wanneer ontslagen onvermijdelijk zijn, wordt de route via het UWV gevolgd of er wordt gekozen voor beëindiging met wederzijds goedvinden via een vaststellingsovereenkomst. In beide gevallen is de fase van boventallig werken een belangrijk onderdeel van het proces.

Wie boventallig werkt in een reorganisatie, wil vaak weten hoe het traject richting ontslag eruitziet. Artikelen als ontslag door reorganisatie: wat betekent het en hoe nu verder? en reorganisatie rechten werknemer: alles over rechten, plichten en outplacement geven meer diepgang over termijnen, procedures en je rechtspositie.

Praktisch gezien is het belangrijk dat je tijdens deze periode goed bijhoudt welke afspraken zijn gemaakt over werk, vrijstelling, scholing en begeleiding. Leg bijvoorbeeld vast hoeveel uren je per week aan sollicitatieactiviteiten mag besteden, of je opleidingen kunt volgen en of er een budget is voor outplacement. Dat maakt de samenwerking met je werkgever en met een bureau als Care4Careers transparanter.

‍

• Zorg voor transparante en tijdige communicatie over veranderingen.
• Bied realistische mogelijkheden voor herplaatsing en scholing.
• Bied waar passend outplacement aan als onderdeel van het pakket.
• Leg afspraken schriftelijk vast voor duidelijkheid en juridische zekerheid.

Boventallig werken en je volgende loopbaanstap

De periode van boventallig werken voelt voor veel mensen onzeker, maar kan ook een kans zijn om bewust na te denken over de volgende stap. Juist omdat je salaris nog doorloopt, heb je iets meer ruimte om te onderzoeken welke richting echt bij je past. Loopbaanvragen als: “Wil ik hetzelfde werk bij een andere werkgever?” of “Is dit het moment om een andere richting te kiezen?” komen dan vaak naar boven.

Een goed ingericht outplacementtraject helpt om die vragen concreet te maken. Je onderzoekt je sterke punten, drijfveren en belastbaarheid, en vertaalt dat naar een realistisch zoekprofiel. Daarbij sluit een artikel over outplacement of loopbaanbegeleiding mooi aan, omdat het laat zien welke vorm van begeleiding het beste past bij jouw situatie.

De begeleiding van Care4Careers richt zich niet alleen op het vinden van een nieuwe baan, maar ook op duurzame inzetbaarheid. Dat betekent dat er aandacht is voor balans tussen werk en privé, gezondheid, en de vraag of een bepaalde rol op lange termijn bij je past. Zo wordt boventallig werken niet alleen een eindpunt bij je huidige werkgever, maar ook een startpunt voor een toekomstbestendige loopbaan.

‍

• Zie reorganisatie als een gestructureerde overgang, niet alleen als een einde.
• Combineer het huidige werk met gerichte loopbaanontwikkeling.
• Gebruik professionele begeleiding om juridische en praktische vragen goed te managen.
• Richt je op duurzame inzetbaarheid en langdurig werkplezier.

Kosten, vergoedingen en afspraken rondom outplacement

Boventallig werken gaat vaak samen met gesprekken over vergoedingen en voorzieningen. Werkgevers kiezen er regelmatig voor om de kosten van outplacement volledig te vergoeden, bijvoorbeeld als onderdeel van een vaststellingsovereenkomst of sociaal plan. Volgens de regels van de transitievergoeding mag een werkgever bepaalde kosten in mindering brengen, maar dat moet aan strikte voorwaarden voldoen en vooraf duidelijk met je worden besproken.

Wie meer wil weten over bedragen en financiering kan zich verdiepen in wat een outplacementtraject kost en wie outplacement betaalt. Die informatie helpt je om tijdens onderhandelingen over een vaststellingsovereenkomst gerichte vragen te stellen over de hoogte van de vergoeding en de invulling van het traject.

Belangrijk is dat je alle afspraken schriftelijk vastlegt: over de duur van het outplacementtraject, wat er precies onder valt (coaching, testen, trainingen) en vanaf welk moment het mag starten. Zeker wanneer je nog boventallig werkt, is het verstandig om duidelijk te hebben hoe de combinatie van werkuren en trajecturen eruitziet.

Samenvatting: van boventallig werken naar een nieuwe start

Boventallig werken betekent dat je functie verdwijnt, maar je arbeidsovereenkomst nog doorloopt. In die periode behoud je je rechten als werknemer, terwijl je tegelijkertijd actief werkt aan een volgende stap. Je werkgever mag van je verwachten dat je meewerkt aan herplaatsing en openstaat voor redelijke voorstellen rondom werk en begeleiding.

Outplacement vormt in veel situaties de brug tussen boventallig werken en een nieuwe functie buiten de organisatie. Met professionele begeleiding, zoals Care4Careers die biedt, maak je van een onzekere fase een gestructureerde overgang naar passend en duurzaam werk. Door je rechten en plichten goed te kennen, duidelijke afspraken te maken en je actief te laten ondersteunen, vergroot je de kans dat je deze periode afsluit met een nieuwe, bij jou passende loopbaanstap.