Reorganisatie en personeel: wat regel je als werkgever voor je medewerkers?

Meta Marzguioui - de Zeeuw23 april 2026Bijgewerkt op 9 november 2026
Illustratie van acht portretten van medewerkers in ronde kaders, als symbool voor het personeel dat een reorganisatie raakt

Bij een reorganisatie regel je als werkgever voor je personeel vier dingen: een eerlijke selectie van wie er vertrekt, inspraak via de ondernemingsraad en soms de vakbonden, duidelijke communicatie en begeleiding voor zowel de mensen die gaan als de mensen die blijven. De selectie en de inspraak zijn wettelijk geregeld. Communicatie en begeleiding bepalen vooral hoe je organisatie uit de verandering komt.

Hieronder lees je per onderdeel wat er van je verwacht wordt en waar je meer detail vindt. De volgorde van de stappen zelf staat in het stappenplan voor een reorganisatie.

Wat moet je voor je personeel regelen bij een reorganisatie?

  • bepalen welke functies vervallen en wie daardoor boventallig wordt
  • eerst onderzoeken of herplaatsing binnen de organisatie mogelijk is
  • de ondernemingsraad om advies vragen, en bij 20 of meer ontslagen ook UWV en de vakbonden betrekken
  • afspraken over vergoedingen en begeleiding vastleggen, vaak in een sociaal plan
  • medewerkers tijdig en persoonlijk informeren
  • begeleiding bieden aan wie vertrekt én aandacht geven aan wie blijft

Wat betekent een reorganisatie voor je personeel?

Een reorganisatie verandert de structuur van je organisatie, meestal om kosten te besparen of het werk anders in te richten. Voor een deel van je medewerkers betekent dat het einde van hun functie. Voor de rest betekent het een andere rol, een ander team of meer taken.

Die onzekerheid begint al zodra er geruchten zijn en duurt tot iedereen weet waar hij of zij aan toe is. Hoe langer die periode, hoe meer energie er weglekt naar speculatie en hoe groter de kans dat juist de mensen die je wilt houden zelf gaan zoeken. Een goed voorbereid personeelsproces verkort die periode.

Hoe bepaal je wie er vertrekt?

Bij ontslag om bedrijfseconomische redenen kies je niet zelf wie er gaat. Eerst bepaal je welke arbeidsplaatsen vervallen. Daarna pas je per categorie uitwisselbare functies het afspiegelingsbeginsel toe uit de Ontslagregeling. Je verdeelt de medewerkers in die categorie over vijf leeftijdsgroepen (15 tot 25, 25 tot 35, 35 tot 45, 45 tot 55 en vanaf 55 jaar), en binnen elke groep komt wie het kortst in dienst is als eerste in aanmerking. Zo blijft de leeftijdsopbouw ongeveer gelijk.

Voordat je ontslag aanvraagt, onderzoek je of de medewerker op een andere passende functie kan worden herplaatst, binnen een redelijke termijn en zo nodig met scholing. Dat volgt uit artikel 7:669 BW. Hoort je onderneming bij een groep, dan kijk je ook naar functies bij de andere ondernemingen in die groep. UWV toetst bij een ontslagaanvraag zowel de afspiegeling als je herplaatsingsonderzoek. Wat dit voor de medewerker betekent, staat in ontslag door reorganisatie.

Wie moet je betrekken bij de besluitvorming?

Heeft je organisatie een ondernemingsraad, dan heeft die op grond van artikel 25 WOR adviesrecht bij een belangrijke wijziging in de organisatie of een belangrijke inkrimping van de werkzaamheden. Je vraagt het advies op een moment dat het nog wezenlijke invloed kan hebben op je besluit, dus niet als alles al vastligt. Neem je een besluit dat afwijkt van het advies, dan wacht je in de regel een maand met de uitvoering. Meer hierover lees je bij de rol van de ondernemingsraad bij een reorganisatie.

Wil je binnen drie maanden 20 of meer medewerkers in hetzelfde werkgebied ontslaan, dan is er sprake van collectief ontslag. Je meldt dat vooraf bij UWV en je raadpleegt de vakbonden. Met de vakbonden of de ondernemingsraad maak je vaak ook afspraken over vergoedingen, begeleiding en scholing in een sociaal plan.

Hoe informeer je je medewerkers?

Medewerkers die rechtstreeks geraakt worden, horen het nieuws in een persoonlijk gesprek met hun leidinggevende, voordat het breder bekend wordt. Daarna informeer je de rest van de organisatie, zodat niemand het via een collega of de wandelgangen hoort. Vertel wat er gaat gebeuren, waarom en wanneer, en wees eerlijk over wat nog niet vaststaat.

Bereid leidinggevenden voor op die gesprekken. Zij krijgen de vragen en de emoties, en vaak hebben ze zelf ook onzekerheid over hun positie. Concrete tips voor de aankondiging en de gesprekken staan in hoe je een reorganisatie communiceert aan medewerkers.

Wat bied je medewerkers die vertrekken?

Medewerkers van wie het dienstverband op jouw initiatief eindigt, hebben recht op een transitievergoeding (artikel 7:673 BW). Hoe die bij een reorganisatie wordt berekend, lees je bij transitievergoeding bij reorganisatie.

Daarnaast kun je begeleiding naar nieuw werk aanbieden. Outplacement is niet wettelijk verplicht, maar wordt vaak afgesproken in een sociaal plan of een vaststellingsovereenkomst. Een coach helpt de medewerker het ontslag te verwerken, een richting te kiezen en gericht te solliciteren, en dat werkt het best als het traject start terwijl de medewerker nog in dienst is. Hoe je dat inricht, met keuzes over timing, budget en individueel of groepsgewijs, lees je bij outplacement bij reorganisatie.

Hoe houd je de medewerkers die blijven betrokken?

De mensen die blijven, worden in veel reorganisaties vergeten. Ze nemen afscheid van collega’s, krijgen er taken bij en hebben gezien dat hun eigen positie minder zeker is dan ze dachten. Als niemand daar aandacht voor heeft, zakt de betrokkenheid en vertrekken mensen alsnog, op een moment dat jij dat niet kiest.

Geef blijvers zo snel mogelijk duidelijkheid over hun nieuwe rol, team en verantwoordelijkheden. Bespreek de werkdruk eerlijk: als er minder mensen zijn, moet er ook werk vervallen of anders georganiseerd worden. Verandert iemands functie wezenlijk, dan kan loopbaanbegeleiding voor medewerkers helpen om te bepalen of en hoe die persoon in de nieuwe rol past.

Wat als een medewerker ziek is tijdens de reorganisatie?

Voor zieke medewerkers gelden bij ontslag aparte regels, en je re-integratieverplichtingen lopen gewoon door. Neem een zieke medewerker daarom niet zonder meer mee in de planning van vertrek en begeleiding. Lees bij boventallig tijdens ziekte wat er dan geldt. Is terugkeer in het eigen werk niet meer mogelijk, dan kan re-integratie tweede spoor de passende route zijn.

Wat lost goede begeleiding niet op?

  • Een onduidelijke reden. Als medewerkers niet begrijpen waarom de reorganisatie nodig is, neemt geen enkele begeleiding dat wantrouwen weg.
  • Een onzorgvuldige selectie. Begeleiding repareert geen fouten in de afspiegeling of het herplaatsingsonderzoek. UWV of de rechter kijkt daar los van.
  • Verlies van kennis. Met vertrekkende medewerkers verdwijnt ervaring. Plan overdracht daarom vroeg, en niet in de laatste week.

Hoe Care4Careers werkgevers ondersteunt bij een reorganisatie

Care4Careers begeleidt medewerkers die door een reorganisatie vertrekken, individueel of in een groepsprogramma. Elk traject is modulair opgebouwd en duurt meestal 3 tot 12 maanden. Een individueel traject kost tussen de €2.000 en €7.500, afhankelijk van de duur en de modules. Als werkgever krijg je periodieke voortgangsrapportages, zonder de inhoud van de coachgesprekken, en na een plaatsing helpt de coach bij de start in de nieuwe baan. Met coaches op ruim 55 locaties in Nederland is er ook bij meerdere vestigingen altijd iemand in de buurt.

Sta je voor een reorganisatie en wil je weten hoe je de begeleiding van je medewerkers regelt? Bekijk de mogelijkheden van outplacement voor werkgevers.

Veelgestelde vragen over personeel bij een reorganisatie

Mag ik zelf kiezen welke medewerkers vertrekken bij een reorganisatie?

Nee, niet vrij. Bij ontslag om bedrijfseconomische redenen geldt het afspiegelingsbeginsel: per categorie uitwisselbare functies verdeel je de medewerkers over leeftijdsgroepen en binnen elke groep vertrekt eerst wie het kortst in dienst is. Zo blijft de leeftijdsopbouw van je personeel ongeveer gelijk.

Moet de ondernemingsraad instemmen met een reorganisatie?

De ondernemingsraad heeft adviesrecht bij een belangrijke wijziging in de organisatie of een belangrijke inkrimping van de werkzaamheden. Je vraagt het advies op een moment dat het nog wezenlijke invloed kan hebben op het besluit. Wijk je af van het advies, dan moet je in de regel een maand wachten met de uitvoering.

Wanneer is er sprake van collectief ontslag?

Als je binnen drie maanden 20 of meer medewerkers wilt ontslaan die in hetzelfde werkgebied werken. Je meldt dat vooraf bij UWV en je raadpleegt de vakbonden.

Heb ik als werkgever een herplaatsingsplicht?

Ja. Voordat UWV toestemming geeft voor ontslag om bedrijfseconomische redenen, moet je aantonen dat herplaatsing in een passende functie binnen een redelijke termijn niet mogelijk is, ook niet met scholing. Een passende functie sluit aan bij de opleiding, ervaring en capaciteiten van de medewerker.

Hebben medewerkers die blijven ook begeleiding nodig?

Vaak wel. Hun werk verandert, ze nemen taken over van vertrokken collega's en hebben gezien hoe onzeker hun positie kan zijn. Duidelijkheid over hun nieuwe rol en waar nodig loopbaanbegeleiding helpen hen om weer met vertrouwen aan de slag te gaan.

Onderdeel vanReorganisatie & boventalligheid

Bronnen

De juridische uitspraken in dit artikel zijn gebaseerd op onderstaande bronnen. Wetgeving verandert; raadpleeg voor je eigen situatie altijd de actuele tekst.

Over de auteur

Meta Marzguioui - de Zeeuw, programmaontwikkelaar & projectleider bij Care4Careers

Meta Marzguioui - de Zeeuw

Programmaontwikkelaar & Projectleider

Met meer dan 30 jaar ervaring in HR, projectleiding en loopbaanontwikkeling werk ik graag op het snijvlak van strategie en uitvoering, altijd met oog voor zowel het organisatiebelang als het menselijk perspectief.

Bekijk profiel
Deel dit artikel

Contact

Vul dit formulier in voor meer informatie over onze diensten.
‍
Of meld jezelf of een medewerker aan voor één van onze diensten.

Hoofdkantoor
Care4Careers B.V.
Eigenhaardweg 8
7811 LR Emmen

Bekijk al onze vestigingen