Ja, re-integratie tweede spoor is verplicht. Zodra vaststaat dat je zieke werknemer niet kan terugkeren in het eigen of ander passend werk binnen je organisatie (spoor 1), schrijft de Wet verbetering poortwachter voor dat je begeleiding naar werk bij een andere werkgever opstart. Toch leeft hardnekkig het idee dat re-integratie tweede spoor niet langer verplicht zou zijn. Dat klopt niet: de verplichting bestaat nog steeds en UWV toetst er streng op bij de WIA-aanvraag. In dit artikel lees je precies wanneer de plicht ingaat, welke uitzonderingen er zijn en hoe je als werkgever een loonsanctie voorkomt.
Wanneer is re-integratie tweede spoor verplicht?
Re-integratie tweede spoor is verplicht op het moment dat terugkeer in spoor 1 onvoldoende kansrijk is. In de praktijk komt dit vaak in beeld rond de eerstejaarsevaluatie, wanneer je samen met de werknemer de balans opmaakt van het eerste ziektejaar. Adviseert de bedrijfsarts dat structurele terugkeer in het eigen werk niet realistisch is, en is er intern geen passend werk beschikbaar of op afzienbare termijn te realiseren, dan moet je spoor 2 opstarten. UWV verwacht dat je niet wacht tot het tweede ziektejaar bijna om is, maar tijdig opschaalt zodra de feiten daarom vragen. Wil je zeker weten wanneer het startmoment aanbreekt, lees dan hoe je op tijd de re-integratie 2e spoor start. Het volledige tijdpad met alle ijkmomenten vind je in het stappenplan Wet verbetering poortwachter voor werkgevers.
Is re-integratie tweede spoor altijd verplicht?
Nee, re-integratie tweede spoor is niet altijd verplicht. De plicht vervalt wanneer er een reëel en concreet uitzicht is op terugkeer in spoor 1 binnen afzienbare tijd. Kan je werknemer bijvoorbeeld met redelijke aanpassingen of een opbouwschema weer in het eigen of ander intern werk aan de slag, dan hoef je geen tweede spoor in te zetten. Ook wanneer volledig en duurzaam herstel medisch goed onderbouwd is, of als de belastbaarheid zo minimaal is dat werken tijdelijk niet aan de orde is, kan spoor 2 (nog) niet aan de orde zijn.
Twijfel je of spoor 2 in jouw situatie kansrijk is, dan brengt een haalbaarheidsonderzoek dat vooraf in kaart. Belangrijk: deze uitzonderingen moeten stevig onderbouwd zijn met actuele informatie van de bedrijfsarts. Een losse aanname is niet genoeg. Precies hier ontstaat de misvatting dat re-integratie 2e spoor “niet langer verplicht” zou zijn. Die vlieger gaat niet op. Alleen bij een goed onderbouwde uitzondering hoef je spoor 2 niet te starten; in alle andere gevallen blijft de verplichting gewoon overeind. Een compleet overzicht van je verplichtingen als werkgever bij spoor 2 helpt om niets over het hoofd te zien.
Wat als je spoor 2 niet start? De loonsanctie
Start je spoor 2 niet of te laat, dan loop je een concreet financieel risico. UWV toetst bij de WIA-aanvraag of je voldoende re-integratie-inspanningen hebt geleverd. Oordeelt UWV dat je onvoldoende hebt gedaan, dan volgt een loonsanctie: je moet dan maximaal 52 weken extra loon doorbetalen, boven op de reguliere 104 weken loondoorbetaling tijdens ziekte. Die extra periode gebruik je om de gemiste re-integratie alsnog in te halen.
Een gemiste of te late start van het tweede spoor is een van de meest voorkomende redenen voor zo’n sanctie. Het is dus geen theoretisch risico, maar een reëel gevolg dat je met een tijdige start eenvoudig voorkomt. Verdiep je daarom in hoe de UWV-loonsanctie bij de poortwachtertoets precies werkt, zodat je scherp hebt wat er op het spel staat en waar UWV op let.
Twijfel over de verplichting? Vraag een deskundigenoordeel
Twijfel je of re-integratie tweede spoor in jouw situatie verplicht is? Dan hoef je niet in onzekerheid te blijven. Bij twijfel over het juiste startmoment, of over de vraag of je genoeg doet, kun je een deskundigenoordeel bij UWV aanvragen. UWV beoordeelt dan onafhankelijk of jouw aanpak tot dat moment voldoende is. Dat geeft duidelijkheid en voorkomt dat je pas bij de WIA-aanvraag hoort dat je te weinig hebt gedaan. Lees hoe je een deskundigenoordeel bij UWV aanvraagt en wat je ermee opschiet.
Twijfel je vooral over de mogelijkheden van je werknemer, dan is het goed om te weten wanneer een arbeidsdeskundig onderzoek uitkomst biedt. Zo’n onderzoek maakt objectief duidelijk of intern werk nog kan of dat spoor 2 echt aangewezen is, en versterkt bovendien je dossier.
Meer informatie bij het UWV
De officiële regels en actuele bedragen of termijnen vind je bij Werkwijzer Poortwachter van het UWV. Die kunnen wijzigen, dus controleer ze bij een concrete situatie altijd bij de bron zelf.
Zo voldoe je op tijd aan de verplichting
Om op tijd aan de verplichting te voldoen, houd je regie en leg je alles vast. Werk met een actueel plan van aanpak, evalueer op de vaste momenten uit de poortwachter en schaal op zodra de feiten daarom vragen. Kies bij spoor 2 voor een aanpak die gericht is op concrete plaatsingskansen bij een andere werkgever, niet alleen op oriëntatie. Een goed onderbouwd, UWV-proof dossier is je beste bescherming tegen discussie achteraf.
- Volg de vaste evaluatiemomenten uit de Wet verbetering poortwachter.
- Onderbouw elke keuze met actuele informatie van de bedrijfsarts.
- Richt het tweede spoor op concrete plaatsingskansen, niet enkel oriëntatie.
- Leg afspraken, evaluaties en resultaten consequent vast voor de UWV-toets.
Op de pagina over re-integratie tweede spoor lees je hoe zo’n traject in de praktijk verloopt en wat je van elke fase mag verwachten.
Wil je zeker weten dat je op tijd en UWV-proof aan de verplichting voldoet? Care4Careers begeleidt werkgevers bij een zorgvuldige, tijdige start van re-integratie tweede spoor voor werkgevers. We zorgen voor een gericht traject en een dossier dat de poortwachtertoets doorstaat, zodat je een loonsanctie voorkomt en je werknemer echt verder helpt.