Een voorschot WIA is een tijdelijke betaling van het UWV voor het geval de beslissing op de WIA-aanvraag er nog niet is op het moment dat de loondoorbetaling of de Ziektewet-uitkering stopt. Zo zit iemand niet zonder inkomen terwijl hij op de definitieve beslissing wacht. Het voorschot is een schatting van de latere WIA-uitkering en wordt daarmee verrekend zodra de beslissing er is.
In dit artikel lees je wanneer een voorschot in beeld komt, hoe hoog het is, wat er van de aanvrager wordt verwacht en hoe het terugbetalen of verrekenen werkt. Ook lees je wat een voorschot betekent voor werkgevers die eigenrisicodrager zijn.
Wanneer krijgt iemand een voorschot WIA?
Een WIA-uitkering begint na twee jaar (104 weken) ziekte. In die twee jaar loopt de loondoorbetaling bij ziekte door, en aan het einde van die periode vraagt de werknemer een WIA-uitkering aan. Het komt voor dat de beslissing op die aanvraag er nog niet is op het moment dat het loon of de Ziektewet-uitkering stopt. Zonder tussenoplossing zou iemand dan tijdelijk zonder inkomen zitten.
Om dat te voorkomen belt het UWV de aanvrager, in ieder geval twee weken voordat de WIA-uitkering zou moeten ingaan. In dat gesprek bespreekt het UWV of de aanvrager een voorschot op de uitkering wil, dat doorloopt tot de beslissing er is. Het voorschot is dus geen aparte uitkering waar je los recht op hebt, maar een overbrugging tot de definitieve beoordeling.
Heeft de aanvrager een week voor de beoogde ingangsdatum nog niets van het UWV gehoord? Dan is het verstandig om zelf te bellen. Is er na zestien weken nog geen beslissing, dan kan de aanvrager contact opnemen over de status van de WIA-beoordeling.
Hoe hoog is het voorschot?
Het bedrag van het voorschot is een schatting van de definitieve WIA-uitkering. Heeft de aanvrager andere inkomsten, dan trekt het UWV die van het voorschot af. Het voorschot is dus bewust voorzichtig ingeschat, zodat er later zo min mogelijk hoeft te worden gecorrigeerd. Hoe de hoogte van de uiteindelijke uitkering wordt bepaald, lees je in het artikel over de hoogte van de WIA-uitkering.
Het voorschot stopt zodra het UWV een beslissing over de WIA-aanvraag heeft genomen. Vanaf dat moment geldt de definitieve uitkering, en wordt het voorschot daarmee verrekend.
Wat wordt er van de aanvrager verwacht?
Een voorschot brengt een paar verplichtingen mee. Juist omdat het een schatting is, kan het UWV het alleen goed vaststellen als de aanvrager op tijd de juiste informatie doorgeeft:
- Inkomsten en wijzigingen daarin direct doorgeven. Zo blijft het voorschot zo dicht mogelijk bij het werkelijke recht. Kreeg iemand te veel voorschot door inkomsten waarmee het UWV geen rekening hield, dan moet dat deel worden terugbetaald.
- Wijzigingen in de situatie doorgeven. Denk aan detentie, verhuizing naar het buitenland of recht op een andere uitkering. In die gevallen kan het recht op een voorschot vervallen.
- Geen WIA maar wel recht op WW? Dan WW aanvragen. Vraagt de aanvrager die WW-uitkering niet aan, dan moet het voorschot worden terugbetaald.
Terugbetalen of verrekenen: hoe zit dat?
Wat er na de beslissing met het voorschot gebeurt, hangt af van waar iemand recht op blijkt te hebben. De hoofdlijn:
| Situatie na de beslissing | Wat gebeurt er met het voorschot |
|---|---|
| Recht op WIA-uitkering | Het UWV verrekent het voorschot met de WIA-uitkering |
| Geen WIA, wel recht op WW | Het UWV verrekent het voorschot met de WW-uitkering |
| Geen WIA of WW en geen andere inkomsten | Meestal geen terugbetaling; het UWV wil niet dat iemand dan een bedrag moet terugbetalen |
| Geen WW door eigen schuld aan de werkloosheid | Het voorschot moet wel worden terugbetaald |
De uitzondering onderaan is belangrijk: wie door eigen toedoen geen recht op WW heeft, valt buiten de coulance en moet het voorschot terugbetalen. Voor de meeste mensen die na een lange ziekteperiode in de WIA of WW terechtkomen, verloopt het voorschot echter geruisloos via verrekening.
Na de WIA-aanvraag kan de aanvrager trouwens meteen beginnen met re-integreren, ook als er nog geen beslissing is. Zowel de aanvrager als de werkgever kan het UWV bellen voor hulp bij die re-integratie.
Wat betekent het voorschot voor de werkgever?
Voor de meeste werkgevers is het voorschot iets tussen het UWV en de werknemer. Er is één belangrijke uitzondering: de werkgever die eigenrisicodrager voor de WGA is. In dat geval:
- betaalt de werkgever het voorschot van de werknemer, tot er een beslissing is genomen;
- blijft de werkgever de werknemer helpen bij de re-integratie.
Blijkt de werknemer geen recht op een WIA-uitkering te hebben, dan krijgt de werkgever het betaalde voorschot terug van het UWV. Of eigenrisicodragerschap in jouw situatie verstandig is, weeg je af aan de hand van de voor- en nadelen van eigenrisicodrager zijn.
De officiële regels
Care4Careers legt de hoofdlijnen in gewone taal uit, maar de bron is het UWV zelf. De actuele regels staan op de pagina voorschot WIA van het UWV. Bedragen en termijnen kunnen veranderen, dus controleer die daar als het om een concreet geval gaat.
Veelgestelde vragen
Moet ik zelf een voorschot aanvragen? Nee. Het UWV belt de aanvrager, in ieder geval twee weken voordat de WIA zou moeten ingaan, en biedt het voorschot dan aan. Heb je een week van tevoren nog niets gehoord, bel dan zelf.
Moet ik het voorschot altijd terugbetalen? Nee. Als je recht hebt op WIA of WW, wordt het voorschot daarmee verrekend. Heb je nergens recht op en ook geen andere inkomsten, dan hoef je het meestal niet terug te betalen. Alleen wie door eigen schuld geen WW krijgt, moet het wel terugbetalen.
Kan ik al re-integreren terwijl ik op de beslissing wacht? Ja. Na de WIA-aanvraag kun je meteen aan de slag met re-integratie, ook zonder beslissing. Zowel jij als je werkgever kan het UWV bellen voor hulp.
Wat als de beslissing lang uitblijft? Heb je na zestien weken nog geen beslissing, neem dan contact op met het UWV over de status van je aanvraag.
Vragen over de WIA-aanvraag en re-integratie?
Zit je met een langdurig zieke werknemer en wil je grip houden op het traject richting de WIA-aanvraag? Care4Careers begeleidt werkgevers en werknemers door het hele tweede spoor, met complete dossieropbouw. Bekijk wat re-integratie tweede spoor voor werkgevers voor jouw organisatie kan betekenen, of ontdek de aanpak van een volledig re-integratie tweede spoor traject.