Als je werknemer ziek wordt, betaal je als werkgever maximaal twee jaar het loon door. Meestal gaat het om minstens 70% van het loon, en in het eerste jaar minimaal het minimumloon. Daarnaast moet je samen met je werknemer werken aan terugkeer naar werk, de re-integratie. Dit artikel legt in gewone taal uit voor wie je wel en niet moet doorbetalen, hoeveel en hoe lang, en wat er gebeurt in bijzondere situaties zoals een oproepkracht of een werknemer met de AOW-leeftijd.
Voor wie moet je loon doorbetalen?
Je betaalt het loon bij ziekte door aan iedereen met een arbeidscontract. Dus aan:
- werknemers met een vast contract
- werknemers met een tijdelijk contract
- oproepkrachten met een arbeidscontract
De vorm van het contract maakt voor de plicht zelf niet uit: zolang er een dienstverband is en de werknemer ziek is, loopt de loondoorbetaling. Wat er wél per situatie verschilt, is hoe lang je doorbetaalt. Daarover verderop meer.
Voor wie hoef je niet zelf te betalen?
In sommige gevallen betaal je het loon wel door, maar krijg je het terug via een Ziektewet-uitkering van het UWV. Het UWV betaalt dan 100% van het dagloon, en dat verreken je met het loon van je werknemer. Dit noemen we het vangnet. Je kunt zo’n uitkering aanvragen als je werknemer ziek is door bijvoorbeeld:
- zwangerschap of bevalling
- orgaandonatie
Of als je werknemer:
- onder de no-riskpolis valt, bijvoorbeeld bij een arbeidsbeperking of een WIA-, WAO-, WAZ- of Wajong-uitkering
- onder de compensatieregeling voor oudere werknemers valt
- flexibel werkt, zoals met een uitzendcontract, oproepcontract of nulurencontract, of als stagiair of freelancer
- de AOW-leeftijd heeft bereikt
De no-riskpolis is voor werkgevers interessant, omdat je daarmee een groot deel van het financiële risico afdekt als je iemand met een arbeidsbeperking in dienst neemt. Wanneer je een Ziektewet-uitkering kunt aanvragen, leggen we in een apart artikel uit.
Hoeveel loon moet je doorbetalen?
Je betaalt maximaal twee jaar (104 weken) door, maar de regels voor jaar één en jaar twee verschillen op één belangrijk punt:
| Periode | Minimaal te betalen | Aanvullen tot minimumloon? |
|---|---|---|
| Eerste ziektejaar | 70% van het loon | Ja, als 70% onder het minimumloon uitkomt |
| Tweede ziektejaar | 70% van het loon | Nee, je werknemer kan zelf een toeslag aanvragen bij het UWV |
Dat verschil is het meest gemaakte misverstand. In het eerste jaar vul je aan tot het minimumloon als 70% daaronder zakt. In het tweede jaar hoeft dat niet meer; je werknemer vraagt dan zelf een toeslag aan via de Toeslagenwet bij het UWV.
Let ook op wát je meerekent. De 70% gaat over het hele loon dat je werknemer zou verdienen als hij of zij niet ziek was. Dat is meer dan alleen het maandsalaris. Denk aan een dertiende maand, structurele overwerkvergoeding, een ploegentoeslag of een vaste persoonlijke toelage: die tellen mee. Een incidentele bonus telt meestal niet mee. Twijfel je of een looncomponent structureel is, stem dat dan af met je salarisadministratie voordat je het eerste bedrag uitbetaalt, want een verkeerde start geeft later onnodige discussie.
In twee gevallen betaal je geen 70% maar 100% door: bij ziekte door orgaandonatie en bij zwangerschap of bevalling. Daarvoor vraag je een Ziektewet-uitkering aan, zodat je dat bedrag niet zelf hoeft te dragen.
Veel cao’s spreken bovendien af dat je in het eerste jaar meer dan 70% betaalt, vaak 100% of 90%. Controleer daarom altijd eerst je cao of arbeidsovereenkomst: die kan gunstiger zijn dan de wettelijke ondergrens, maar nooit lager.
Loon doorbetalen aan een oproepkracht
Ook een zieke oproepkracht heeft recht op loon, zolang er een arbeidscontract is. Bij een nulurencontract of een oproepcontract met voorovereenkomst betaal je door als je oproepkracht ziek wordt tijdens een oproepperiode. Je betaalt dan door tot die oproepperiode afloopt. Buiten een oproepperiode ligt het complexer, omdat er dan vaak geen loon is overeengekomen; daar speelt het rechtsvermoeden van arbeidsomvang een rol. Laat dat bij twijfel toetsen.
Wat als het contract stopt tijdens ziekte?
Loopt het contract van je werknemer af terwijl hij of zij nog ziek is, en is de werknemer nog geen twee jaar ziek? Dan meld je de werknemer op de laatste dag van het contract ziek bij het UWV. Zodra het contract stopt, hoef je het loon niet meer door te betalen. Je werknemer valt dan terug op een Ziektewet-uitkering van het UWV.
Dit is een belangrijk verschil met een vast contract. Bij een tijdelijk contract dat afloopt neemt het UWV de begeleiding en de uitkering over, terwijl je bij een vast contract zelf verantwoordelijk blijft voor de volledige twee jaar loondoorbetaling én re-integratie.
Zieke werknemer met de AOW-leeftijd
Voor werknemers die de AOW-leeftijd hebben bereikt gelden lichtere regels. Heeft je zieke AOW-gerechtigde werknemer een arbeidscontract? Dan betaal je maximaal zes weken loon door. Daarna mag je de werknemer ontslaan, maar je mag hem of haar ook in dienst houden en vrijwillig loon blijven betalen.
Heeft je zieke AOW-gerechtigde werknemer geen arbeidscontract, of stopt het contract? Dan vraag je een Ziektewet-uitkering aan bij het UWV en hoef je zelf niets door te betalen.
Loon doorbetalen na twee jaar ziekte
Is je werknemer na twee jaar nog steeds ziek? Dan stopt in principe je loondoorbetalingsplicht. Je mag de werknemer dan ontslaan wegens langdurige arbeidsongeschiktheid, mits aan de voorwaarden is voldaan: terugkeer is binnen 26 weken niet te verwachten en er is geen passend werk meer. Wanneer dat ontslag van een zieke werknemer precies mag, leggen we apart uit.
Je werknemer kan na twee jaar een arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvragen: de WIA-uitkering bij het UWV. Of die wordt toegekend, hangt af van hoeveel iemand nog kan verdienen.
Waarom re-integratie hier direct mee samenhangt
Loondoorbetaling gaat niet alleen over geld, maar ook over inspanning. Je bent verplicht om samen met je werknemer te werken aan terugkeer naar werk. Die stappen staan in de Wet verbetering Poortwachter: op tijd een plan van aanpak maken, evalueren, en de bedrijfsarts inschakelen.
Lukt terugkeer in het eigen of aangepast werk niet, dan start het tweede spoor: samen zoeken naar passend werk bij een andere werkgever, terwijl het dienstverband en de loondoorbetaling blijven doorlopen. Wat er allemaal bij zo’n re-integratie tweede spoor traject komt kijken, staat op onze hoofdpagina.
Doe je te weinig, dan kan dat je duur komen te staan. Vindt het UWV bij de WIA-aanvraag dat je onvoldoende hebt gedaan, dan volgt een loonsanctie: je betaalt dan een derde jaar loon door. Dat maakt goede dossieropbouw geen formaliteit, maar een manier om een fors bedrag te besparen. Meer over wat een zieke werknemer een organisatie kost, lees je in het bijbehorende artikel.
De officiële regels op een rij
Care4Careers legt de regels graag in gewone taal uit, maar het is verstandig om ook de bron te kennen. De overheid publiceert de actuele regels via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland op Ondernemersplein: loon doorbetalen bij ziekte. Een Engelstalige versie staat op business.gov.nl: sick pay. Bedragen zoals het minimumloon en het maximumdagloon veranderen elk half jaar, dus controleer die daar als het om een concreet geval gaat.
Kort samengevat
- Je betaalt bij ziekte maximaal twee jaar loon door, aan iedereen met een arbeidscontract.
- Meestal minstens 70%, in het eerste jaar aangevuld tot het minimumloon, in het tweede jaar niet meer.
- Bij zwangerschap, bevalling of orgaandonatie betaal je 100% door, met een Ziektewet-uitkering als vangnet.
- Een AOW-gerechtigde werknemer met contract krijgt maximaal zes weken doorbetaald.
- Loopt een tijdelijk contract af tijdens ziekte, meld dan ziek bij het UWV op de laatste dag.
- Werk aantoonbaar aan re-integratie, anders riskeer je een loonsanctie van een extra jaar.
Wil je de WIA-aanvraag nog even uitstellen, dan kan dat met vrijwillig verlengde loondoorbetaling. Loopt een contract af terwijl de werknemer nog ziek is, lees dan wat je doet bij een werknemer die ziek uit dienst gaat.
Advies over loondoorbetaling en re-integratie?
Zit je met een langdurig zieke werknemer en wil je zeker weten dat je dossier klopt en je risico op een loonsanctie beperkt? Care4Careers begeleidt werkgevers door het hele traject, van het eerste ziektejaar tot het tweede spoor. Bekijk wat re-integratie tweede spoor voor werkgevers voor jouw organisatie kan betekenen, of vraag een vrijblijvend adviesgesprek aan.